Om te begrijpen hoe een migraineaanval begint, moeten we kijken naar de kleinste werkers in je hersenen: neuronen.

Neuronen zijn gespecialiseerde zenuwcellen die elektrische en chemische signalen doorgeven. Je kunt ze zien als een gigantisch netwerk van elektrische kabels dat continu informatie verzendt. Alles wat je denkt, voelt en waarneemt, verloopt via deze cellen.

Ze communiceren met elkaar via chemische boodschappers: neurotransmitters. Wanneer deze communicatie verstoord raakt, kan dat het startpunt zijn van een migraineaanval.

Maar waarom raakt dit systeem uit balans? Om goed te functioneren hebben neuronen zes essentiële pijlers nodig.

De pijlers van gezonde neuronen

1. Brandstof (energie)

Neuronen werken 24/7. Ze behoren tot de meest energie-intensieve cellen in je lichaam.

Hoewel je hersenen slechts ongeveer 2% van je lichaamsgewicht uitmaken, gebruiken ze 20–25% van je totale energieverbruik.

Die energie komt vooral uit glucose, maar ook uit andere brandstoffen zoals ketonen. Wanneer de aanvoer van brandstof schommelt – bijvoorbeeld door een daling in bloedsuiker, langdurige stress of een verstoorde energiestofwisseling – kunnen neuronen letterlijk in de problemen komen.

Een energiecrash in het brein is een alarmsignaal.

Zonder voldoende brandstof kunnen neuronen hun elektrische signalen niet goed meer uitvoeren.

Dit kan leiden tot:

• Overprikkeling
• Verminderde signaaloverdracht
• Verhoogde gevoeligheid voor pijn

En dat zijn allemaal kenmerken die we terugzien bij migraine.

2. Juiste elektrolytenbalans

Neuronen maken elektrische signalen met behulp van natrium, kalium en calcium.

Deze mineralen zorgen ervoor dat elektrische impulsen correct worden opgebouwd en doorgegeven. Het systeem werkt alleen als de concentraties binnen en buiten de cel precies in balans zijn.

Een verstoring – bijvoorbeeld door stress, uitdroging, hormonale schommelingen of tekorten – kan ervoor zorgen dat neuronen:

• Te snel vuren
• Onvoldoende herstellen
• Gevoeliger worden voor prikkels

Migraine wordt daarom vaak gezien als een toestand van verhoogde neuronale prikkelbaarheid.

3. Zuurstof

Zuurstof is noodzakelijk om brandstof om te zetten in energie (ATP).

Zonder voldoende zuurstof kan glucose niet efficiënt worden verbrand. Dit leidt tot verminderde energieproductie en een ophoping van afvalstoffen.

Factoren die zuurstofvoorziening beïnvloeden:

• Spanning in nek- en schouderspieren
• Slechte doorbloeding
• Chronische stress
• Slaaptekort

Wanneer neuronen onvoldoende zuurstof krijgen, neemt hun belastbaarheid af.

4. Balans tussen oxidanten en antioxidanten

Bij energieproductie ontstaan vrije radicalen (oxidanten). Dit zijn reactieve moleculen die schade kunnen veroorzaken als ze zich opstapelen.

Gelukkig beschikt je brein over antioxidanten die deze stoffen neutraliseren. Maar als er te veel oxidatieve stress ontstaat – bijvoorbeeld door:

• Chronische ontsteking
• Slaaptekort
• Voedingstekorten
• Blootstelling aan toxines

dan kan er schade ontstaan aan celmembranen en mitochondriën (de energiecentrales van de cel).

Bij migraine zien we vaak verhoogde markers van oxidatieve stress.

Dit maakt neuronen kwetsbaarder en gevoeliger voor ontregeling.

5. Neurotransmitters in balans

Neuronen communiceren via neurotransmitters zoals:

• Glutamaat
• Serotonine
• Dopamine
• Oxytocine

Vooral glutamaat speelt een belangrijke rol bij migraine. Dit is een stimulerende neurotransmitter. Wanneer er te veel glutamaat aanwezig is, kunnen neuronen overactief worden.

Te weinig serotonine daarentegen wordt ook geassocieerd met migraine.

Het draait dus niet om één stof, maar om balans.

Wanneer neurotransmitters uit evenwicht raken:

• Wordt communicatie chaotischer
• Ontstaat overprikkeling
• Kan pijnverwerking veranderen

6. De neuron zelf (celgezondheid)

De neuron moet structureel gezond zijn:

• Intact celmembraan
• Goed werkende mitochondriën
• Voldoende micronutriënten

Als de celstructuur verzwakt is, wordt het hele systeem instabiel.

Wat gaat er mis bij migraine?

Een migraineaanval ontstaat zelden door één enkele oorzaak. Meestal raken één of meerdere van deze pijlers tegelijk uit balans.

Belangrijke oorzaken van ontregeling zijn onder andere:

• Schommelingen in bloedsuiker
• Chronische stress
• Magnesiumtekort
• Ontstekingen (neuro-inflammatie)
• Slaaptekort
• Hormonale veranderingen
• Oxidatieve stress

Wanneer deze factoren samenkomen, ontstaat een brein dat:

• Minder energie heeft
• Gevoeliger is voor prikkels
• Moeilijker kan herstellen

En dat is precies de situatie waarin een migraineaanval kan ontstaan.

Migraine is geen ‘gewone hoofdpijn’

Migraine is geen simpel pijnprobleem. Het is een teken dat het brein tijdelijk overbelast of ontregeld is.

De pijn die je voelt is het gevolg van:

• Verstoorde neuronale activiteit
• Ontstekingsreacties
• Veranderingen in bloedvaten
• Verhoogde gevoeligheid van het zenuwstelsel

Wanneer je migraine alleen behandelt met pijnstilling, onderdruk je het signaal. Maar de onderliggende ontregeling blijft vaak bestaan.